TAŞIT ARAÇLARININ ALIMINDA ÖDENEN KDV’NİN İNDİRİMİ

TAŞIT ARAÇLARININ ALIMINDA ÖDENEN KDV’NİN İNDİRİMİ

1- Genel Olarak Taşıtlarda KDV İndirimi

3065 sayılı KDV Kanunu’nun 30/b maddesinde, “faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, işletmelere ait binek otomobillerinin alış belgelerinde gösterilen KDV’nin mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirilemeyeceği” hükme bağlanmıştır.

Bu madde uyarınca, sadece faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan sürücü kursları, araç kiralama (rent a car) firmaları ve gerçek usulde vergiye tabi taksi işletmeleri, bu amaçla satın aldıkları binek otomobilleri nedeniyle yüklendikleri KDV’yi ilgili dönemde indirim konusu yapabilmektedirler. Bu tür işletmelerin de amaçları dışında (örneğin sürücü kurslarında işletme sahibince kullanılmak üzere binek otomobili alınması gibi) satın aldıkları binek otomobilleri nedeniyle yüklendikleri KDV’yi indirim konusu yapmaları mümkün değildir.

Yukarıda sayılanlar dışında kalan KDV mükelleflerinin, işletmelerinde kullanmak üzere olsa dahi satın aldıkları binek otomobilleri nedeniyle yüklendikleri KDV’yi indirmeleri mümkün değildir. Örneğin bir pazarlama şirketinin pazarlama faaliyetinde bulunan elemanlarının kullanması için satın aldığı binek otomobillerine ödediği KDV indirim konusu yapılamayacaktır. İndirimi mümkün olmayan bu KDV’nin doğrudan gider yazılması veya maliyete intikal ettirilmesi mümkündür. Bu konudaki seçimlik hak tamamen mükellefi aittir (2).

Binek otomobillerine ödenen KDV’nin indirim konusu yapılamaması, alıcıları tarafından binek otomobiline dönüştürülen veya idarenin uygulamaları sonucu binek otomobili sınıfına giren araçlara ödenen KDV’nin indirilip indirilemeyeceği sorununu gündeme getirmiştir.

Öte yandan, KDV Kanunu’nda binek otomobiller dışındaki diğer araçların KDV’sinin indirimini sınırlayan herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, işletmelere ait veya aktife dahil bulunan binek otomobili dışındaki taşıtların alımında ödenen KDV, genel esaslar çerçevesinde indirim konusu yapılabilecektir.

2- Binek Otomobiline Dönüştürülen Araçlarda KDV İndirimi

87.04 tarife pozisyonundaki panelvan veya kamyonet olarak satın alınan araçlara ödenen KDV, alımın yapıldığı dönemde indirim konusu yapılabilecektir. Ancak bu şekilde araç satın alındıktan sonra, arkaya koltuk eklenmek, cam açmak gibi tadilatlar yapılarak aracın 87.03 tarife pozisyonundaki binek otomobili veya (8+1) kişi taşımak üzere imal edilmiş araca dönüştürülmesi halinde, indirim konusu yapılan verginin Kanun’un 30/b maddesine göre düzeltilmesi gerekir. Düzeltme işlemi, daha önce indirim konusu yapılmış olan KDV’nin, dönüşümü yapılan aracın trafik siciline kayıt ve tescil ettirildiği dönem beyannamesinde hesaplanan KDV’ye ilave edilmek suretiyle yapılacağı tabiidir. Bu şekilde indirim hesaplarından çıkarılacak olan KDV’nin ise doğrudan gider veya maliyete intikal ettirilmek suretiyle telafi edilmesi gerekir.

Aynı husus, 87.02 tarife pozisyonunda satın alınan minibüslerin, koltukları sökülmek suretiyle 87.03 tarife pozisyonuna giren araçlara dönüştürülmesi halinde de geçerlidir. Örneğin 10 koltuklu minibüs olarak satın alınıp KDV’si indirim konusu yapılmış olan aracın, bir sıra koltuğu sökülerek makam aracı haline getirilmesi, aracın binek otomobiline dönüştürülmesine neden olacağından, aracın bu şekilde trafiğe tescil ettirileceği dönemde indirilen KDV’nin düzeltilmesi gerekecektir.

3- Binek Otomobili Sınıfına Dahil Edilen Araçlarda KDV İndirimi

Yukarıda ÖTV ile ilgili açıklamaların yapıldığı bölümde, Doblo, Connect, Kango, Expres, Combi, Partner, Caddy, Transpoter, Starex gibi (4+1) araçların 21.07.2005 tarihine kadar yük taşımak üzere imal edilmiş araç olarak sınıflandırıldığı, ancak Gümrük Müsteşarlığı’nın 8 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği (Tarife-Sınıflandırma Kararları) ile bu araçların 21.7.2005 tarihinden itibaren binek otomobili sınıfına dahil edildiği belirtilmiştir.

Buna göre, yukarıda belirtilen Doblo, Connect, Kango, Expres, Combi, Partner, Caddy, Transpoter, Starex gibi (4+1) araçlar 21.07.2005 tarihinden itibaren binek otomobil sınıfına dahil edildiğinden, bu araçların alımında ödenen KDV, Kanun’un 30/b maddesine göre indirim konusu yapılamayacaktır.

Öte yandan, 21.07.2005 tarihine kadar 87.04 tarife pozisyonunda sınıflandırıldığı için binek otomobili sayılmayan, dolayısıyla alımında ödenen KDV’si indirilen araçların bu tarihten itibaren binek otomobili sayılması, yüklenilen KDV’nin düzeltilmesini gerektirecek midir? Bu konuda Maliye Bakanlığı’nca bir açıklama yapılmamakla birlikte, daha önce satın alınan bu araçlara ödenen KDV’nin düzeltilmemesi gerektiğini düşünüyoruz. Aksi halde, vergi kanunu değişmediği ve araçlarda herhangi bir tadilat yapılmadığı halde, idari bir işlemle otomobil sınıfına dahil edilen araçlar için geçmişe yönelik düzeltme işlemi yapılması söz konusu olacaktır. Aracı satın aldığında indirim hakkı bulunan mükelleflerin, sonradan bu araçların sınıfının değiştiğini bilmelerine dahi imkan yoktur. Dolayısıyla araçta herhangi bir tadilat yapmayan mükelleflerin, araç sınıflandırılmasında meydana gelen değişiklik üzerine indirim konusu yaptığı KDV’yi düzeltmesine gerek olmadığını düşünüyoruz.

4- Taşıt Araçlarının Giderlerine Ödenen KDV’nin İndirimi

İşletmedeki taşıt araçlarının giderlerine ödenen KDV’nin indiriminde bir kısıtlama yoktur. Bu durumda, binek otomobilleri de dahil olmak üzere işletmedeki taşıt araçları için satın alınan yakıt, yağ, lastik, parça gibi mallara veya tamir, bakım, onarım hizmetlerine ödenen KDV indirim konusu yapılabilecektir.

Aynı şekilde finansal kiralama yoluyla edinilen veya araç kiralama şirketlerinden kiralanan araçlar için ödenen KDV’nin de indirilebileceği tabiidir. Keza kiralanan araç için yapılan masraflara ait KDV’de indirilebilecektir.


Yorum Yaz